عليرضا شيرازي – مدير بلاگفا – در وبلاگ خود به نشاني http://shirazi.blogfa.com ضمن نقدي از تغيير صفحه فيلترينگ نوشته است: يکي از مديران دولتي صفحه جديد را در راستاي فيلترينگ هوشمند خوانده و گفته در برخي کشورها وقتي سايتي مسدود است براي کاربران سايت‌هاي مرتبط نشان داده مي‌شود و البته براي من سوال پيش مي‌آيد که کدام کشورها چنين کاري انجام مي‌دهند؟ آيا منظور اين مدير دولتي کشورهاي پيشرفته‌اي است که بسياري از آن‌ها اصولا فيلترينگ به شيوه‌اي که در ايران رايج است را ندارد و اصولا آيا منظورشان کشورهاي پيشرفته غربي و آمريکايي است يا احياناً کشوري در خاورميانه يا آسيا؟ و در عين حال چگونه صفحه اي با چند ده لينک ثابت مي‌تواند در راستاي فيلترينگ هوشمند باشد؟ اما اجازه دهيد به جاي اعتراض راه حل ديگري پيشنهاد دهيم. راه حلي که (حداقل با معيارهاي نرم‌افزاري) به راستي در راستاي فيلترينگ هوشمند باشد. شناخت شيوه فعلي فيلترينگ در اين زمينه کارساز است.

مي‌توان متصور بود که چند شکل فيلترينگ در کشور داريم. اول از همه استفاده از فهرستي از آدرس‌هايي که توسط برخي موسسات يا سايت‌هاي خارجي موضوع‌بندي شده ( به طور مثال هزاران آدرس که داراي محتواي غيراخلاقي هستند) و اين آدرس‌ها به بانک اطلاعات فيلترينگ کشور وارد مي‌شود. گروه دوم آدرس‌هايي هستند که احتمالا توسط ربات‌ها يا نرم‌افزارهاي خاصي در داخل کشور به عنوان آدرس مشکل‌دار شناسايي شده و به بانک اطلاعات اضافه شده‌اند و گروه ديگر آدرس‌هايي که توسط نهاد فيلترينگ يا نهادي که داراي قدرت قانوني است براي مسدودسازي به بانک اطلاعات فيلترينگ اضافه شده است.

همچنين قابل تصور است که سايت‌ها و آدرس‌هاي فيلتر شده مي‌توانند ايراني يا خارجي باشند و هم‌چنين طبيعي به نظر مي‌رسد که اشتباهاتي در بخش شناسايي و موضوع بندي آدرس‌ها و سايت‌ها نيز صورت گيرد و در عين حال مي‌دانيم که بسياري از آدرس‌ها به صورت موقت فيلتر مي‌شوند و امکان بررسي و رفع فيلترينگ آن‌ها با پيگيري صاحب سايت يا وبلاگ امکان‌پذير است.

بنابراين اگر قرار باشد در راستاي فيلترينگ هوشمند حرکت کنيم قبل از هر چيزي بايستي گامي ‌براي به حداقل رساندن فيلترينگ اشتباه برداشته شود و همچنين نحوه برخورد با آدرس‌هاي فيلتر شده با توجه به اينکه در کدام گروه بالا هستند، تغيير کند.

با توجه به اين نکته صفحه فيلترينگ مي‌تواند به اشکال زير باشد. صفحه فيلترينگ براي آدرس‌هايي که بدون نظارت انساني مسدود شده‌اند (توسط ربات شناسايي يا در فهرست‌هاي آماده بوده‌اند).

صفحات فيلترينگ اين گروه از آدرس‌ها بايستي شيوه آساني براي گزارش فيلترينگ اشتباه توسط کاربران را داشته باشند. به طور مثال کليدي براي گزارش فيلترينگ اشتباه آدرس در اين صفحه وجود داشته باشد. اين گزارشات براساس تعداد کاربران منحصر به فردي که آن را ارسال کرده‌اند (براي نمونه تعداد کاربراني که با آي پي‌هاي منحصر به فرد گزارش فيلترينگ اشتباهي يک آدرس را داده‌اند) رده‌بندي و بررسي شده و درصورت لزوم آدرس اشاره شده از فهرست فيلترينگ خارج شود يا به فهرستي که توسط نيروي انساني بررسي شده وارد شوند.

توجه داشته باشيد نمايش پيامي ‌مانند آنچه در صفحه فيلترينگ امروز کشور وجود دارد، در آدرس‌هايي که به اشتباه فيلتر شده اند به نوعي ارزش و اعتبار قوانين و نهاد فيلترينگ را کاهش مي‌دهد.

همچنين چند کاربر حاضر هستند که اين فيلترينگ اشتباه را با اي‌ميل به نهاد فيلترينگ گزارش دهند؟ آيا يک دکمه ساده براي ارسال آدرس جهت بررسي بيش‌تر، کاربردي‌تر و آسان‌تر نيست؟

صفحه فيلترينگ براي آدرس‌هايي که به صورت موقت فيلتر شده‌اند؛ برخي سايت‌ها به‌صورت موقت فيلتر مي‌شوند يا رفع فيلترينگ با مراجعه مدير سايت يا وبلاگ امکانپذير است. در اينگونه موارد نمايش صفحه فعلي فيلترينگ و نمايش لينک سايت‌هاي ديگر به راستي حقوق مدير آن سايت را ضايع مي‌کند. در اين گونه موارد بهتر است در صفحه فيلترينگ تنها به نمايش پيامي‌ درباره مسدود بودن سايت و هم‌چنين توضيحي در مورد نحوه پيگيري مدير سايت يا وبلاگ بسنده شود.

صفحه فيلترينگ براي آدرس‌هايي که محتواي غيراخلاقي دارند؛ تصور کنيد کاربري حال خواسته يا ناخواسته وارد سايتي غير اخلاقي شود در صفحه فيلترينگ فعلي به وي چند سايت ايراني پيشنهاد مي‌شود! آيا به راستي پيشنهادات صفحه فيلترينگ مناسب درخواست کاربر است؟ به نظر مي‌رسد در اين گروه از سايتهاي فيلتر شده صرفاً پيغامي ‌در مورد محتواي غيراخلاقي آدرس کفايت کند.

تصور نمي‌کنم که مديران سايت‌هاي ايراني لينک شده در صفحه فيلترينگ تمايلي داشته باشند که ويزيتور چنين سايتي را جذب کنند! به راستي کدام مدير سايتي افتخار خواهد کرد که هزاران بازديد از صفحه فيلترينگ يک سايت پورنو به وب سايتش آمده‌اند؟

در نهايت آنکه معتقدم فيلترينگ هوشمند فيلترينگي هست که کمترين اشتباه را داشته باشد.